Bericht uit Juseu

Veel mensen die in Juseu zijn geweest herinneren zich Basjoe nog. Basjoe was onze prachtige hond. Lang hadden we Basjoe samen met Wolfje, haar dochter. Jammergenoeg werd Basjoe ziek toen ze negen jaar was. Kort daarna stierf ze (in 2008).

De moeder van Basjoe, de lieve hond Canela, woonde eveneens in Juseu en ging twee later dood dan Basjoe. De baas van Canela had zijn hond veertien jaar bij zich gehad en miste het dier vreselijk. Zijn zoon had dat gemerkt. Een half jaar later bracht de zoon voor zijn vader een pup mee uit Barcelona. De vader was blij weer een hond te hebben. We zagen hem weer in het land werken met een opgewekt jong zwart hondje in zijn buurt.

Al vrij snel had het jonge hondje in haar eentje eens de weg naar ons huis gevonden. De ontmoeting met Wolfje in onze tuin was bijzonder uitbundig. De honden speelden samen, lagen tegen elkaar om uit te rusten, aten samen uit een bak. Op een ochtend zagen we een zwart koppie uit het vroegere hok van Basjoe steken, naast Wolfje. Steeds vaker en steeds langer was het nieuwe hondje bij ons.

De baas van de nieuwe hond begon te twijfelen aan de trouwheid van zijn nieuwe gezelschap. Hij vroeg ons zijn hond naar huis te sturen als zij weer bij ons zou komen. Wij deden dat, maar dat werkte maar voor kort. De twee honden moesten bij elkaar zijn.

Aan ons drong zich een gelijkenis met Basjoe op. Het jonge hondje koos dezelfde plekken uit om te slapen in de tuin. Opmerkelijk was ook dat zij zich bij ons helemaal niet als een jonge hond gedroeg. Veel gewoontes van Basjoe zagen we terug in deze hond. Het leek eigenlijk gewoon Basjoe die haar oude huis teruggevonden had.

Maar die nieuwe Basjoe had natuurlijk een andere baas. De eigenaar die in het begin zo opgetogen over zijn nieuwe hondje sprak, was inmiddels teleurgesteld. Hij had op een dag aangegeven dat deze hond hem niet waardig was. Dat zou kunnen betekenen dat hij de hond niet een lang leven zou gunnen. Toen hij ons vroeg of wij interesse in zo´n hond zouden hebben, zeiden we dan ook maar snel “ja”.

Het lijkt er nu op dat we weer twee honden hebben. In iedere geval zijn ze onafscheidelijk. Het nieuwe hondje droeg inmiddels de naam Negretta. Maar voor de extra tijd die we haar bieden, wilden we een nieuwe naam bedenken. Een naam die bij haar zou passen. Basjoe zou zeker een goede naam kunnen zijn. Maar in de ogen spreekt een grote weemoed. Misschien daarom kwamen we op de naam Levi. In dit geval is het ook een handige afkorting voor leverworst.

Tussen Juseu en Aguinaliu is een bron die zout water geeft. Bekend is dat hier al in de Romaanse tijd zout werd gewonnen. Om de bron is een ronde stenen muur gebouwd (deze werd al gedocumenteerd in 1262) zodat er via verdamping gemakkelijk zout kon worden gewonnen.

De commercialisatie van het zout bracht gedurende een lange periode welvaart voor de lokale bevolking, die zich o.a. vertaalde in de bouw van belangrijke monumenten in de directe omgeving. Onder andere bij de constructie van de katedraal van Rode de Isabena werd melding gemaakt van een donatie van de salinas van Juseu-Aguinalu.

Tot in Cataluña en Frankrijk werd het zout van Juseu eeuwenlang verhandeld. Maar met een aanpassing van de belastingwetgeving in 1686 werd een genadeslag toegebracht aan de handel in zout over de grens van het koninkrijk Aragon.

Ook voor andere dorpen in de buurt heeft zoutwinning een belangrijke rol gespeeld. In Calasanz, Peralta de la Sal en Naval werd uit de eigen bronnen het zout op vergelijkbare wijze gewonnen. Op een bijzondere manier zijn de zoute bronnen van Naval gerestaureerd om als zoutbaden te dienen. Het water in de baden is zouter dan dat van de de Dodezee. Het is dan ook een belevenis om erin, beter gezegd erop te liggen.

Bron:
Las salinas de Aguinaliu, Calasanz, Juseu, Peralta – Francisco Castillón Cortada

Juseu is aan een cañada gelegen. Een “cañada trashumante” is een onverharde weg waarlangs de herders in het begin van de zomer hun schapen en geiten naar de malsgroene hoge bergen leiden om ze eind september weer terug te brengen.

Ver vanuit het zuiden worden de kuddes verzameld om ze vervolgens via een wekenlange tocht naar de hoge pyreneeën te brengen. We zien de schapentrek (La Trashumancia) langs ons huis passeren. Elk jaar trekken er begin juni weer zo´n tweeduizend schapen langs Juseu.

Een dezer dagen zal het weer zo ver zijn. Het spektakel kondigt zich aan als de stilte in de vallei zich vult met het geluid van duizenden geitenbellen. De kop van de kudde is dan nog vele kilometers van ons verwijderd maar je ziet al een witte stroom in verte de bergpas overlopen. In het dorp wordt iedereen gewaarschuwd en men neemt stelling voor zijn eigen moestuin met een stok in de hand. Het geluid van de bellen komt geleidelijk dichterbij.

Een vriendelijke donkerbruine herder, elk jaar dezelfde, leidt met een paar hondjes de kudde. We wisselen een paar woorden en we geven hem snel een bier want stoppen kan hij niet. Pas na een lange tijd kunnen we de herder die de kudde sluit ook wat te drinken geven.

Jammer genoeg zien we de langstrekkende kudde elk jaar kleiner worden. Veel schapenboeren besluiten om hun kuddes per truck naar de hoger gelegen weiden te laten vervoeren. Sinds jaren is oa de Spaanse natuurbeschermer Jesús Garzón actief om de Trashumancia (zie video) ter behoud van cultuur en natuur in ere te houden. Maar steeds minder herders vinden zich bereid om deze oude traditie vervolg te geven.

Na de winter is ook het voorjaar te nat en te koud geweest in Spanje.

Maar dankzij alle regen zijn de watervoorraden weer op peil.
De meeste stuwmeren in Spanje zijn weer tot hun maximum gevuld.

Hier om ons heen zien we opgedroogde bronnen weer tot leven komen. Droogstaande waterputten in het land zijn weer volgelopen.

En het groen is onder de meizon groener dan ooit….