De moeder van Basjoe, de lieve hond Canela, woonde eveneens in Juseu en ging twee later dood dan Basjoe. De baas van Canela had zijn hond veertien jaar bij zich gehad en miste het dier vreselijk. Zijn zoon had dat gemerkt. Een half jaar later bracht de zoon voor zijn vader een pup mee uit Barcelona. De vader was blij weer een hond te hebben. We zagen hem weer in het land werken met een opgewekt jong zwart hondje in zijn buurt.

Al vrij snel had het jonge hondje in haar eentje eens de weg naar ons huis gevonden. De ontmoeting met Wolfje in onze tuin was bijzonder uitbundig. De honden speelden samen, lagen tegen elkaar om uit te rusten, aten samen uit een bak. Op een ochtend zagen we een zwart koppie uit het vroegere hok van Basjoe steken, naast Wolfje. Steeds vaker en steeds langer was het nieuwe hondje bij ons.

De baas van de nieuwe hond begon te twijfelen aan de trouwheid van zijn nieuwe gezelschap. Hij vroeg ons zijn hond naar huis te sturen als zij weer bij ons zou komen. Wij deden dat, maar dat werkte maar voor kort. De twee honden moesten bij elkaar zijn.

Aan ons drong zich een gelijkenis met Basjoe op. Het jonge hondje koos dezelfde plekken uit om te slapen in de tuin. Opmerkelijk was ook dat zij zich bij ons helemaal niet als een jonge hond gedroeg. Veel gewoontes van Basjoe zagen we terug in deze hond. Het leek eigenlijk gewoon Basjoe die haar oude huis teruggevonden had.

Maar die nieuwe Basjoe had natuurlijk een andere baas. De eigenaar die in het begin zo opgetogen over zijn nieuwe hondje sprak, was inmiddels teleurgesteld. Hij had op een dag aangegeven dat deze hond hem niet waardig was. Dat zou kunnen betekenen dat hij de hond niet een lang leven zou gunnen. Toen hij ons vroeg of wij interesse in zo´n hond zouden hebben, zeiden we dan ook maar snel “ja”.

Het lijkt er nu op dat we weer twee honden hebben. In iedere geval zijn ze onafscheidelijk. Het nieuwe hondje droeg inmiddels de naam Negretta. Maar voor de extra tijd die we haar bieden, wilden we een nieuwe naam bedenken. Een naam die bij haar zou passen. Basjoe zou zeker een goede naam kunnen zijn. Maar in de ogen spreekt een grote weemoed. Misschien daarom kwamen we op de naam Levi. In dit geval is het ook een handige afkorting voor leverworst.

De commercialisatie van het zout bracht gedurende een lange periode welvaart voor de lokale bevolking, die zich o.a. vertaalde in de bouw van belangrijke monumenten in de directe omgeving. Onder andere bij de constructie van de katedraal van Rode de Isabena werd melding gemaakt van een donatie van de salinas van Juseu-Aguinalu.

Tot in Cataluña en Frankrijk werd het zout van Juseu eeuwenlang verhandeld. Maar met een aanpassing van de belastingwetgeving in 1686 werd een genadeslag toegebracht aan de handel in zout over de grens van het koninkrijk Aragon.

Ook voor andere dorpen in de buurt heeft zoutwinning een belangrijke rol gespeeld. In Calasanz, Peralta de la Sal en Naval werd uit de eigen bronnen het zout op vergelijkbare wijze gewonnen. Op een bijzondere manier zijn de zoute bronnen van Naval gerestaureerd om als zoutbaden te dienen. Het water in de baden is zouter dan dat van de de Dodezee. Het is dan ook een belevenis om erin, beter gezegd erop te liggen.

Bron:
Las salinas de Aguinaliu, Calasanz, Juseu, Peralta – Francisco Castillón Cortada

Ver vanuit het zuiden worden de kuddes verzameld om ze vervolgens via een wekenlange tocht naar de hoge pyreneeën te brengen. We zien de schapentrek (La Trashumancia) langs ons huis passeren. Elk jaar trekken er begin juni weer zo´n tweeduizend schapen langs Juseu.

Een dezer dagen zal het weer zo ver zijn. Het spektakel kondigt zich aan als de stilte in de vallei zich vult met het geluid van duizenden geitenbellen. De kop van de kudde is dan nog vele kilometers van ons verwijderd maar je ziet al een witte stroom in verte de bergpas overlopen. In het dorp wordt iedereen gewaarschuwd en men neemt stelling voor zijn eigen moestuin met een stok in de hand. Het geluid van de bellen komt geleidelijk dichterbij.

Een vriendelijke donkerbruine herder, elk jaar dezelfde, leidt met een paar hondjes de kudde. We wisselen een paar woorden en we geven hem snel een bier want stoppen kan hij niet. Pas na een lange tijd kunnen we de herder die de kudde sluit ook wat te drinken geven.

Jammer genoeg zien we de langstrekkende kudde elk jaar kleiner worden. Veel schapenboeren besluiten om hun kuddes per truck naar de hoger gelegen weiden te laten vervoeren. Sinds jaren is oa de Spaanse natuurbeschermer Jesús Garzón actief om de Trashumancia (zie video) ter behoud van cultuur en natuur in ere te houden. Maar steeds minder herders vinden zich bereid om deze oude traditie vervolg te geven.

Maar dankzij alle regen zijn de watervoorraden weer op peil.
De meeste stuwmeren in Spanje zijn weer tot hun maximum gevuld.

Hier om ons heen zien we opgedroogde bronnen weer tot leven komen. Droogstaande waterputten in het land zijn weer volgelopen.

En het groen is onder de meizon groener dan ooit….

Als we er ook eens willen overnachten, hebben we tegenwoordig een andere optie. Het slapen in Barcelona bevalt ons steeds minder goed. We nemen liever een hotel aan zee in Sitges. Daar kan je de auto nog vrij en veilig parkeren. Vanuit Sitges neem je het treintje langs de kust en je bent binnen een half uur op de Passeig de Gràcia midden in Barcelona. En als je de stad weer gezien hebt, keer je terug en je loopt direct weer op de mooie boulevard van Sitges. Ook om lekkere vis te eten hoef je niet per se in Barcelona te blijven!

Om naar zee te gaan, kunnen we ook de andere kant op. Kort geleden gingen we naar San Sebastian. De stad is gelegen aan een prachtige baai aan de oceaan. Voor de Spanjaarden is de stad ook vooral geliefd om de Baskische keuken. Onlangs is San Sebastian benoemd als kandidaat “culturele hoofdstad” namens Spanje voor 2016. De rij-afstand naar San Sebastian vanaf Juseu is ongeveer 4 uur.

En hiernaast een foto van de uit Afrika terugekeerde wielewaal, inmiddels gezien en gehoord. Wat een lentespel van kleur, geur en geluid! En overmorgen (…) komt de bijeneter daar ook nog bij…

Geluid van de wielewaal:

Van die andere uitbarsting ondervinden we in Juseu ook de gevolgen. Omdat de vlucht van onze zeven gasten werd geannuleerd, staat Casa Milan er maar leeg bij de komende week. Wat jammer Ria en Herwig!

Geluid van de hop:

In bijna de grootste kou van deze lange winter, vond vorige week in Juseu een tao-training plaats. Onder leiding van IJsbrand (tao-trainer) en Gilles (zenmonnik) werd er een intensief programma aangeboden. De dagen begonnen om zeven uur met een Zazen meditatie in de school. Na het ontbijt volgden buiten de Chi Kung-oefeningen in een ijle kou met een opwarmende zon. De dagdelen werden volledig benut. Ook indrukwekkend waren de groepssessie PMT (Pyramidal Memory Transmutasis), de Diksha, de Verzamelpuntcorrectie, en de individuele sessies Radionica/bodywork. De maaltijden werden verzorgd door Fons, de 5 elementen chef-kok. ´s Avonds werd de dag afgesloten met de Helende Klanken en Zazen.

Het is de bedoeling om eind mei en half oktober van dit jaar dezelfde training met IJsbrand en Gilles nogmaals in Juseu te laten plaatsvinden. Geïnteresseerden kunnen met IJsbrand (of met ons) contact opnemen.

Tussen 1903 en 2000 was het pension/restaurant een belangrijke ontmoetingsplaats voor intellectuelen en kunstenaars. Joaquín Costa, Miguel de Unamuno, George Orwell, Miguel Fleta, Luis Miguel Dominguín, José Agustín Goytisolo waren terugkerende gasten of tijdelijke bewoners. Wij herinneren ons ook nog het opvallend kleurrijke gezelschap dat aan de tafeltjes aanschoof als wij daar eens aten. Het merendeel betrof oudere permanente pension-bewoners, die met elkaar hun laatste jaren vierden.

Eind 2009 werd het hotel/restaurant San Ramon weer heropend. De oude sfeer van het hotel is helemaal verdwenen. Geen krakende vloeren meer. Alles wat door vele handen en voeten was uitgesleten, is eruit gesloopt. Alleen de gevel is blijven staan. Misschien was er ook niet meer te redden. Maar nog het meest mis je natuurlijk de mooie oude mensen.

Toch hoe langer we kijken, hoe meer we weer terug zien. Komt die dame ons niet bekend voor? Ook herkennen we steeds meer van het oude interieur. De gedecoreerde tegels aan de wand en op de vloer zijn hergebruikt of goed nagemaakt. Antieke meubelstukken zijn gerestaureerd en staan weer op hun oude plaats. Opnieuw waaien de vitrages zacht voor de openstaande balkondeuren. Op zijn minst is hier geprobeerd om schoonheid en sfeer aan de bijzondere plek terug te geven.

In één opzicht wordt het verleden zeker wel overtroffen. De schaaltjes met de te gare groente en de stoofvleesgerechten hebben plaats gemaakt voor een geweldige keuken. Wat ons betreft moet de nostalgie dan maar plaats maken voor de smaak. Een drie-gangen menu inclusief een fles goede wijn kost 18 euro pp. We zullen hier zeker weer vaker komen. En hopelijk doet dat onze heimwee eens vergeten.

Tot een paar jaar geleden was de truffelhandel in een achterzaaltje van een hotel. En niet alleen gedurende het officiële truffelseizoen, maar ook buiten het seizoen. Je had nu eenmaal de legale en de illegale truffelmarkt. De truffels werden tussen de koffiekopjes uit kranten gerold en gewogen aan een trekveer.

Tegenwoordig is de truffelmarkt op een aanzienlijke lokatie, in La Casa de la Cultura op de Plaza Mayor. Ook als particulier kan je er de beste truffels proeven en kopen. Restaurants bieden in bepaalde weken allerlei truffelgerechten, geserveerd met de plaatselijke Somontano-wijnen.

Het zijn de boeren uit de dorpen die de verse truffels aanbieden. De kopers zijn restaurants en natuurlijk handelaren, naar men zegt o.a. voor de farmaceutische industrie (aphrodite).

Voor Juseu zijn de truffels altijd belangrijk geweest. Ook nu nog zijn er een paar fameuze truffelzoekers. De beste staat hierboven op de foto. Met zijn hondjes gaat hij vaak vroeg op pad. Pas als het donker is komt hij terug. Vraag hem dan niet of het een goede truffeldag was, want zijn antwoord moet ontmoedigend zijn voor een eventuele nieuwkomer. Iedere truffelzoeker heeft zijn eigen route en vindplaatsen. Als de truffel deskundig wordt uitgegraven onder de eikebomen, zal het achtergebleven miselium in het volgende jaar een nieuwe truffel voortbrengen. De truffelzoeker wenst niet dat anderen onder zijn bomen gaan wroeten en hij vertelt steevast dat er vroèger wel truffels waren.

Maar de geur verraadt dat de zakken goed gevuld zijn. In de stegen van Juseu ruik je waar de truffelzoekers wonen. Daar kloppen wij dan eens aan om er eentje te kopen. Met een glimlach worden ons dan de schatten even getoond. Wij kiezen een mooie uit om er een lekkere pasta mee te maken.